Σύγχρονοι Πόλεμοι: Η Τεχνολογία ως "Σφαίρα" και η Διοίκηση ως "Όπλο"

Μπάμπης Παπασπύρος

Στη δημόσια συζήτηση για τις σύγχρονες στρατιωτικές συγκρούσεις, η τεχνολογία συχνά παρουσιάζεται ως η απόλυτη μεταβλητή ισχύος. Η εικόνα των drones, των αυτόνομων συστημάτων και των αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης κυριαρχεί στα μέσα ενημέρωσης, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η τεχνολογική υπεροχή αρκεί για να καθορίσει την έκβαση ενός πολέμου.  

Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική.

Χωρίς αποκεντρωμένες αποφάσεις, ικανό επιτελείο, επαγγελματίες αξιωματικούς και υπαξιωματικούς και συνεκτικό σχεδιασμό, η τεχνολογία παραμένει απλώς αποσυνδεδεμένος εξοπλισμός. Δεν μετατρέπεται σε ισχύ, δεν παράγει αποτελέσματα, δεν αλλάζει την ισορροπία στο πεδίο της μάχης.  

Οι οργανισμοί, όχι τα μηχανήματα, είναι αυτοί που δημιουργούν τις συνθήκες ώστε η τεχνολογία να γίνει καθοριστική.

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ DRONES ΚΑΙ Η ΠΑΡΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ “ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ”

Τα drones έχουν αναδειχθεί σε κυρίαρχο παράγοντα στους πολέμους της τελευταίας δεκαετίας. Από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή, χρησιμοποιούνται για αναγνώριση, στοχοποίηση, προσβολή, συλλογή πληροφοριών και παροχή τακτικής εικόνας σε πραγματικό χρόνο.  

Η χαμηλή τιμή και η δυνατότητα μαζικής παραγωγής τα καθιστούν ελκυστικά. Για πολλούς, αποτελούν “game changer”.

Ωστόσο, η ουσία δεν βρίσκεται στο drone καθαυτό.  

Βρίσκεται στον τρόπο που εντάσσεται στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2).  

Ένα drone χωρίς δίκτυο, χωρίς δεδομένα, χωρίς διαδικασίες και χωρίς εκπαίδευση είναι απλώς ένα αντικείμενο που πετάει.  

Ένα drone ενταγμένο σε ώριμο οργανισμό είναι πολλαπλασιαστής ισχύος.

ΤΟ DRONE ΕΙΝΑΙ Η ΣΦΑΙΡΑ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΠΛΟ.

Η φράση αυτή συνοψίζει το νέο δόγμα πολέμου.

Το drone είναι το ορατό, εντυπωσιακό, “λαμπερό” κομμάτι της τεχνολογίας.  

Αλλά η πραγματική ισχύς βρίσκεται αλλού:

- Ταχύτητα λήψης αποφάσεων  

- Αποκέντρωση αρμοδιοτήτων  

- Ποιότητα στελεχών  

- Επιτελική ικανότητα  

- Ενοποίηση αισθητήρων και πυρών  

- Κουλτούρα πρωτοβουλίας και πειθαρχίας

Η τεχνολογία είναι η σφαίρα.  

Το σύστημα διοίκησης είναι το όπλο.  

Και ο στρατός είναι αυτός που αποφασίζει πότε και πώς θα το χρησιμοποιήσει.

Οι σύγχρονοι πόλεμοι δεν είναι πόλεμοι μηχανημάτων.

Οι στρατοί που επενδύουν σε δομές διοίκησης, σε εκπαίδευση, σε υπαξιωματικούς υψηλής ποιότητας, σε επιτελεία που μπορούν να συνθέσουν πληροφορίες και να παράγουν αποφάσεις, είναι αυτοί που μετατρέπουν την τεχνολογία σε πραγματική ισχύ.  

Οι υπόλοιποι απλώς αγοράζουν εξοπλισμό.

Η τεχνολογία δεν υποκαθιστά τον άνθρωπο.  

Τον ενισχύει, όταν ο άνθρωπος και ο οργανισμός είναι συντονισμένοι.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ

Η επόμενη δεκαετία θα φέρει ακόμη πιο προηγμένα συστήματα: σμήνη drones με AI, αυτόνομα UGVs, δικτυοκεντρικά πυρά, αισθητήρες παντού, κυβερνοεπιθέσεις, ηλεκτρονικό πόλεμο υψηλής έντασης. 

Όμως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποια τεχνολογία θα εμφανιστεί.  

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος οργανισμός θα μπορεί να τη χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά.

Η τεχνολογία είναι η σφαίρα.  

Το σύστημα διοίκησης είναι το όπλο.  

Και η ισχύς παράγεται από εκείνους που μπορούν να τα συνδυάσουν.